17 مارس 2025- لیپودیستروفی ژنرالیزه ی مادرزادی (CGL) یک اختلال اتوزومال مغلوب نادر است که با فقدان تقریباً کامل بافت چربی از بدو تولد مشخص می شود. فقدان بافت چربی منجر به مقاومت شدید انسولین و در نتیجه دیابت می شود.

بر اساس مطالعه ‌ای که در مجله پزشکی نیوانگلند منتشر شد، محققان Rutgers Health دریافتند که تزریق هفتگی یک داروی دیابت به نام تیرزپاتید می ‌تواند جایگزین تزریق هورمون ‌های دردناک روزانه برای افراد مبتلا به نوع ژنتیکی نادر لیپودیستروفی شود.

لیپودیستروفی ژنرالیزه مادرزادی (CGL)، که تنها چند هزار نفر را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار می دهد، منجر به بیماری متابولیک شدید، دیابت، مقاومت به انسولین و کاهش امید به زندگی می شود. بدون بافت چربی برای ذخیره سازی مناسب، چربی در اندام هایی مانند کبد تجمع می یابد که منجر به مقاومت شدید به انسولین و دیابت می شود.

پرفسور کریستوف بوتنر، رئیس بخش غدد درون ریز، متابولیسم و ​​تغذیه در دانشکده پزشکی رابرت وود جانسون و نویسنده ارشد این مطالعه، گفت: «این بیمارییک شکل ژنتیکی نادر از لیپودیستروفی است که در آن بدن قادر به تولید بافت چربی نیست، این بیماران به شدت مریض هستند و به دلیل مقاومت شدید به انسولین، امید به زندگی آنها به میزان قابل توجهی کاهش یافته است».

در حال حاضر، درمان استاندارد برای CGL شامل تزریق روزانه مترلپتین، یک نسخه مصنوعی از هورمون لپتین است که به طور طبیعی منحصراً توسط بافت چربی تولید می شود. با این حال، تزریق روزانه لپتین هم گران است - صدها هزار دلار در سال هزینه دارد - و هم برای بیماران CGL دردناک است.

دکتر Svetlana Ten، دانشیار اطفال و نویسنده اول این مطالعه، گفت: «وقتی یک بیمار به خودش انسولین تزریق می کند، به چربی زیر جلدی انسولین را تزریق می کند، اما برای این بیماران به دلیل نداشتن چربی زیر جلدی، هر تزریقی دردناک است."

در مطالعه ی اخیر، محققان بررسی کردند که آیا داروی دیابت و چاقی تیرزپاتید(ماده فعال درZepbound  وMounjaro) می تواند CGL را بهبود بخشد، زیرا مقاومت به انسولین را بهبود می بخشد. تیرزپاتید از طریق تزریق هفتگی تجویز می شود و به طور بالقوه بار و درد مرتبط با درمانCGL  را کاهش می دهد. همچنین بسیار مقرون به صرفه تر از مترلپتین است.

اولین بیمار، مردی 23 ساله بود که به مدت 2 سال از دریافت درمان های دردناک روزانه لپتین و انسولین خودداری کرده بود، اما پس از تنها سه هفته مصرف حداکثر دوز تیرزپاتید، میانگین قند خون او از 252 به 128 میلی گرم در دسی لیتر کاهش یافت. قند خون او که در 8 درصد خوانش ها بین 70 تا 140 میلی ‌گرم در دسی لیتر بود، در 93 درصد خوانش ها در سطح سالم باقی ماند که تقریباً نرمال ‌سازی کامل بدون نیاز به تزریق انسولین بود.

بیمار دوم، زنی 64 ساله بود که نیاز به تزریق انسولین مکمل داشت، زیرا لپتین به تنهایی قادر به کنترل قند خونش نبود. این بیمار تنها با تزریق تیرزپاتید به سطح طبیعی قند خون رسید.

پرفسور بوتنر گفت: شگفتی اینجا بود که وقتی مصرف لپتین را متوقف کردیم و تیرزپاتید تجویز کردیم، بیمار به خوبی کنترل شد، شاید حتی بهتر از زمانی که لپتین مصرف می‌ کرد. لپتین هورمونی مهم است که فقط توسط بافت چربی تولید می ‌شود و یک تنظیم ‌کننده ی اصلی متابولیسم به شمار می ‌رود، بنابراین درمان با لپتین برای بیماران مبتلا به CGL منطقی به نظر می ‌رسید. هورمون GLP1 که عملکرد آن توسط تیرزپاتید تقلید می ‌شود، در بافت چربی تولید نمی ‌شود و هرچند تیرزپاتید یک حساس ‌کننده ی انسولین است، انتظار نداشتیم چنین قدرتی در بیماران مبتلا به CGL داشته باشد. در حالی که تیرزپاتید و لپتین هر دو در مغز کار می کنند، آنها این کار را از طریق مسیرهای سیگنالینگ مختلف انجام می دهند و بر روی نورون های مختلف در مناطق مجزای مغز اثر می گذارند. این نشان می دهد که سیگنال دهی لپتین وGLP1  ممکن است همپوشانی گسترده تری نسبت به آنچه تاکنون پیشنهاد شده است، داشته باشند.

محققان برای تأیید این نتایج اولیه، آزمایشی بزرگ‌ تر را برنامه ‌ریزی کرده اند، اگرچه با توجه به نادر بودن این شرایط، ثبت نام از بیماران کافی چالش برانگیز خواهد بود.

اگر نتایج در مطالعات بزرگتر ثابت بماند،tirzepatide  می تواند به بیماران CGL یک گزینه درمانی ساده تر و بطور بالقوه مقرون به صرفه تر ارائه دهد. با این حال، پرفسور بوتنر گفت که تحقیقات بیشتری برای ارزیابی اثربخشی و ایمنی طولانی مدت در این جمعیت خاص از بیماران و فراتر از آن در سایر شرایط کمبود لپتین مورد نیاز است.

منبع:

https://medicaldialogues.in/medicine/news/injection-tirzepatide-may-help-treat-congenital-generalized-lipodystrophy-case-report-142749